W ramach europejskiego projektu CRETE VALLEY na greckiej wyspie powstaje zdecentralizowany system energetyczny. Inicjatywa ta ukazuje obiektywny sposób budowy niezależnych i zintegrowanych społecznie układów opartych na odnawialnych źródłach energii, stanowiących punkt odniesienia dla rozwoju spółdzielni i klastrów energetycznych.
Uwarunkowania wyspiarskich systemów elektroenergetycznych
Wyspy charakteryzują się specyficznymi uwarunkowaniami systemu elektroenergetycznego. Funkcjonowanie tamtejszych sieci wiąże się z wyzwaniami takimi jak nierównomierne zapotrzebowanie na prąd, zauważalne koszty wytwarzania energii oraz niedostatecznie rozbudowana infrastruktura przesyłowa. Z drugiej strony obszary te dysponują dostępem do zasobów naturalnych oraz opierają się na strukturze zwartych społeczności lokalnych.
Kreta, w związku z występowaniem dni słonecznych przez większość roku, odpowiednimi warunkami wietrznymi w rejonach górskich oraz dostępem do odpadów z sektora rolnictwa i hodowli zwierząt, stanowi teren przeznaczony do wdrażania obywatelskich modeli wytwórczych. Według przedstawicieli greckiego Instytutu Łączności i Systemów Komputerowych uwarunkowania te pozwalają na jednoczesny rozwój instalacji fotowoltaicznych, turbin wiatrowych oraz technologii opartych na biomasie.
Koncepcja doliny energetyki odnawialnej w praktyce
Projekt opiera się na koncepcji doliny energetyki odnawialnej. Jest to zdecentralizowany system wytwarzania, dystrybucji i zużycia energii w obrębie ściśle określonego obszaru geograficznego.
Na Krecie struktura ta została oparta na czterech laboratoriach społecznych, z których każde analizuje zróżnicowane zestawienie technologii wytwórczych. W lokalizacji Arkalochori połączono energię słoneczną, wiatrową i biomasę. W Arvi zintegrowano systemy słoneczne i geotermię. Płaskowyż Lasithi wykorzystuje energię wiatru oraz biogaz, natomiast w ośrodku Atherinolakkos analizowane są rozwiązania oparte na wodorze.
Powyższe działania służą wypracowaniu mechanizmów zaspokajania całorocznego zapotrzebowania odbiorców przy ich bezpośrednim udziale w produkcji energii oraz bieżącym zarządzaniu nią.
Identyfikacja barier oraz mechanizmy partycypacyjne
Wdrażanie lokalnych systemów rozproszonych wymaga identyfikacji i rozwiązania barier operacyjnych. Należą do nich między innymi regulacje prawne dostosowane przeważnie do dużych podmiotów rynkowych oraz bariery kompetencyjne wśród mieszkańców. Opór wobec nowych instalacji wynika najczęściej z obaw o zmianę charakteru regionu, braku zaufania do inwestorów zewnętrznych oraz trudności w zdefiniowaniu bezpośrednich rezultatów dla społeczności.
Zespół koordynujący projekt wdraża w związku z tym mechanizmy partycypacyjne, mające na celu określenie potrzeb lokalnych interesariuszy. Działania na Krecie opierają się na wspólnym projektowaniu rozwiązań, co ma zapobiec wykluczeniu odbiorców pozbawionych kapitału początkowego czy wiedzy technicznej.
Opracowany tam schemat zarządzania siecią stanowi mechanizm przygotowany do ewentualnego wdrożenia w innych państwach Europy, stawiających na rozwój energetyki obywatelskiej.
Perspektywy dla rozwoju energetyki obywatelskiej
Wdrażanie koncepcji dolin energetyki odnawialnej na Krecie weryfikuje w praktyce założenia budowy rozproszonych systemów elektroenergetycznych. Inicjatywa ta dostarcza danych na temat sposobów integracji różnorodnych technologii wytwórczych w ramach ściśle określonego obszaru.
Jednocześnie działania wskazują na rolę włączania odbiorców końcowych w proces zarządzania lokalnymi zasobami. Wypracowane modele partycypacyjne oraz schematy operacyjne stanowią materiał analityczny, który znajduje zastosowanie przy planowaniu i tworzeniu kolejnych spółdzielni energetycznych w państwach europejskich.
Źródło: cordis.europa.eu