Transformacja energetyczna kojarzy się z wielkimi inwestycjami infrastrukturalnymi oraz decyzjami na szczeblu rządowym. Tymczasem, jak od lat wskazuje Stowarzyszenie im. Prof. Żmijewskiego, ważnym filarem transformacji stanie się energetyka obywatelska (ponad 13 GW mocy zainstalowanej w OZE nie należy do koncernów energetycznych), w której kluczową rolę mogą odegrać młodzi ludzie.
POWERYOUTH to międzynarodowy projekt, który idealnie wpisuje się w tę dyskusję i udowadnia, że młode pokolenie to ogromny potencjał do kształtowania lokalnych rynków energii. Głównym założeniem inicjatywy jest wprowadzenie młodzieży do świata energetyki obywatelskiej i umożliwienie im aktywnego udziału w transformacji energetycznej.
Inicjatywa ta ma na celu przede wszystkim przełamywanie barier prawnych, kompetencyjnych i świadomościowych, które dotychczas skutecznie wykluczały młodych ludzi z procesów decyzyjnych w sektorze OZE. Aby to osiągnąć, twórcy projektu stawiają na nowoczesną edukację oraz praktyczne narzędzia cyfrowe. Ich zadaniem jest maksymalne uproszczenie młodym ludziom startu w branży energetycznej, a wypracowane we współpracy z samorządami modele mają być docelowo powielane w całej Unii Europejskiej.
Bariery sprecyzowane przez projekt, które uniemożliwiają aktywny udział młodych ludzi w społecznościach energetycznych, to:
- Bariery prawne dla usamodzielnionych społeczności energetycznych i wspólnych działań energetycznych,
- Pomijanie i wykluczanie młodych ludzi z procesów decyzyjnych w sektorze energetycznym, pomimo ich aktywizmu i zdolności do podejmowania działań w swoich społecznościach na rzecz wdrażania Agendy 2030,
- Brak wiedzy młodych ludzi na temat inicjatyw umożliwiających udział w procesie transformacji energetycznej,
- Brak świadomości istnienia różnych form społeczności energetycznych i korzyści, jakie oferują one społeczeństwu.
W ramach POWERYOUTH zaplanowano wdrożenie pięciu projektów pilotażowych w krajach partnerskich: Polsce, Grecji, Portugalii, Austrii oraz na Łotwie. Cele operacyjne zakładają utworzenie co najmniej 10 młodzieżowych społeczności energetycznych oraz zaangażowanie w nie minimum 1000 młodych osób i lokalnych interesariuszy, którzy staną się aktywnymi członkami tych nowatorskich spółdzielni.
Cele projektu zostaną osiągnięte dzięki bezpośredniemu wsparciu młodzieżowych inicjatyw oraz wdrożeniu konkretnych rozwiązań, takich jak programy edukacyjne i platformy cyfrowe, które ułatwią młodym ludziom angażowanie się w sektor energii. Kluczowym elementem tego wsparcia będą interaktywne narzędzia m.in. "PARTICIPATE” - wspiera budowanie dialogu i współpracy wokół społeczności energetycznych. Pomaga w nawiązaniu kontaktu między młodymi ludźmi, organizacjami młodzieżowymi a władzami lokalnymi, stanowiąc przestrzeń do wymiany doświadczeń, czerpania inspiracji oraz wyrażania opinii o transformacji na szczeblu lokalnym.
„Jako Stowarzyszenie widzimy, że jest to bardzo ciekawy kierunek - spółdzielnie, których jest już zarejestrowanych ponad 1 200, potrzebować będą innowacyjnego spojrzenia i zaangażowania młodego pokolenia, a nie wyłącznie rozumienia spółdzielni przez pryzmat korzystnych rozliczeń energii elektrycznej.” – zaznacza inż. Natalia Aleksiejuk ze Stowarzyszenia im. prof. Żmijewskiego.
Włączanie młodych to jeden z czynników sukcesu transformacji energetycznej oraz rozwoju energetyki rozproszonej zarówno w Polsce, jak i całej Europie. "Koncepcja utworzenia grupy Młodzieżowych Liderów Społeczności Energetycznych, to bardzo dobry pomysł, bo umożliwi rozpowszechnianie wiedzy oraz dobrych praktyk w zakresie zrównoważonej energii i społeczności energetycznych na poziomie krajowym i europejskim, zwiększając tym samym szanse młodych ludzi na realne zaangażowanie się w działania transformacji energetycznej" - wskazuje Rafał Czaja Prezes Stowarzyszenia im. Prof. Żmijewskiego.